Wanneer gebruik je welke tijd?

Per tijd: hoe je hem maakt, wanneer je hem gebruikt en aan welke woorden je hem herkent.

Oefen: kies de juiste tijd

Présent · tegenwoordige tijd

Gebruik. Wat nu gebeurt, wat je gewoonlijk doet en algemene feiten. Ook voor iets dat al een tijdje bezig is: j'habite ici depuis deux ans (ik woon hier al twee jaar).

Vorm. -er: -e, -es, -e, -ons, -ez, -ent (je parle). -ir (finir): -is, -is, -it, -issons, -issez, -issent. -re: -s, -s, –, -ons, -ez, -ent (il attend). De derde groep moet je per werkwoord leren.

Signaalwoorden: maintenantaujourd'huid'habitudetoujourssouventtous les joursle lundidepuis

Imparfait · onvoltooid verleden tijd

Gebruik. Verleden zonder duidelijk begin of eind: beschrijvingen (hoe iets was), gewoontes vroeger, en een handeling die bezig was toen er iets anders gebeurde.

Vorm. Neem de nous-vorm van de présent, haal -ons weg en zet er -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient achter: nous finissons → je finissais. Alleen être is anders: j'étais.

Signaalwoorden: autrefoisavantquand j'étais petit(e)d'habitude (vroeger)tous les étéspendant queà cette époque

Passé composé · voltooid tegenwoordige tijd

Gebruik. Een afgeronde, eenmalige gebeurtenis in het verleden: wat er gebeurde. Ook een reeks gebeurtenissen na elkaar, en een plotselinge gebeurtenis die een lopende handeling onderbreekt.

Vorm. Avoir of être in de présent + participe passé: j'ai parlé, je suis allé(e). -er → -é, -ir → -i, -re → -u. Met être past het participe zich aan het onderwerp aan: elle est partie, ils sont venus.

Signaalwoorden: hieravant-hierla semaine dernièrel'année dernièreil y a deux jourssoudaintout à coupun jourdéjà

Futur simple · toekomende tijd

Gebruik. Wat in de toekomst gebeurt, vooral plannen en voorspellingen die verder weg liggen. Voor de nabije toekomst zeg je vaak aller + infinitief: je vais manger.

Vorm. Infinitief + -ai, -as, -a, -ons, -ez, -ont (bij -re valt de e weg: prendr-ai). Onregelmatige stammen: ser-, aur-, ir-, fer-, pourr-, voudr-, saur-, devr-, viendr-, verr-.

Signaalwoorden: demainaprès-demainla semaine prochainel'année prochaineun jourdans dix ansbientôt

Conditionnel · voorwaardelijke wijs

Gebruik. Wat zou gebeuren: in als-zinnen (si + imparfait, … conditionnel), beleefde vragen (je voudrais…, pourriez-vous…?), advies en wensen.

Vorm. Stam van de futur + de uitgangen van de imparfait: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient: je parlerais, je serais, j'aurais.

Signaalwoorden: si + imparfaitje voudraisà ta placepourriez-vousce serait

Plus-que-parfait · voltooid verleden tijd

Gebruik. Iets dat al gebeurd was vóór een ander moment in het verleden: de verleden tijd van het verleden.

Vorm. Avoir of être in de imparfait + participe passé: j'avais mangé, j'étais parti(e).

Signaalwoorden: déjà (in het verleden)avant que …quand je suis arrivé(e), …parce que (oorzaak eerder)

Subjonctif · aanvoegende wijs

Gebruik. Na que bij wensen, gevoelens, twijfel en noodzaak, als het onderwerp verandert: je veux que tu viennes. Ook na il faut que, pour que, bien que en avant que.

Vorm. Neem de ils-vorm van de présent, haal -ent weg en zet er -e, -es, -e, -ions, -iez, -ent achter: ils finissent → que je finisse. Nous en vous: als de imparfait (que nous finissions). Onregelmatig: sois, aie, aille, fasse, puisse, veuille, sache.

Signaalwoorden: il faut queje veux quej'aimerais quebien quepour queavant queje suis content(e) queje ne pense pas que

Impératif · gebiedende wijs

Gebruik. Een bevel, verzoek of advies.

Vorm. De tu-, nous- en vous-vorm van de présent zonder onderwerp. Bij -er-werkwoorden (en aller) valt de -s van tu weg: parle!, va! Onregelmatig: sois/soyons/soyez, aie/ayons/ayez, sache/sachons/sachez. Wederkerend: lève-toi!

Signaalwoorden: !s'il te plaîts'il vous plaîtallezvite

Lastige keuzes

Passé composé of imparfait?

De passé composé vertelt wat er gebeurde (een afgeronde gebeurtenis: hier, je suis allé au cinéma). De imparfait beschrijft hoe het was of wat er vroeger altijd gebeurde (le cinéma était vieux; avant, j'allais souvent au cinéma). Samen: Je regardais (achtergrond) la télé quand le téléphone a sonné (gebeurtenis).

Avoir of être?

De meeste werkwoorden gaan met avoir. Met être gaan de werkwoorden van beweging of verandering van toestand (ezelsbruggetje: DR MRS VANDERTRAMP: devenir, revenir, monter, rester, sortir, venir, aller, naître, descendre, entrer, rentrer, tomber, retourner, arriver, mourir, partir) en alle wederkerende werkwoorden (je me suis levé). Met être past het participe zich aan: elle est allée, nous sommes partis.

Wanneer de subjonctif?

Na que bij wensen (je veux que), gevoelens (je suis content que), noodzaak (il faut que), twijfel (je ne crois pas que) en na voegwoorden als pour que, bien que, avant que. Maar: is het onderwerp hetzelfde, dan gebruik je de infinitief: je veux partir (niet: je veux que je parte).

Als-zinnen (si)

Echt mogelijk: si + présent, futur (si j'ai le temps, je viendrai). Onwaarschijnlijk: si + imparfait, conditionnel (si j'avais le temps, je viendrais). Na si gebruik je nooit de futur of de conditionnel.